Het kindsdeel en het moment van belasting betalen
Bij het overlijden van een ouder verdeelt de wet de erfenis meestal tussen de langstlevende partner en de kinderen. Je deel wordt het ‘kindsdeel’ genoemd. Vaak krijgt de achterblijvende ouder het huis en het geld. De kinderen krijgen niet direct hun deel, maar hebben een vordering. Dat betekent dat je geld tegoed hebt, maar het pas later ontvangt. De Belastingdienst ziet jouw tegoed wel als erfdeel. Je moet daarom vaak erfbelasting betalen zodra je ouder overlijdt, of je het geld nu krijgt of niet.
Wie betaalt de erfbelasting als je het geld nog niet hebt?
De praktijk is dat de langstlevende ouder meestal de erfbelasting voor alle kinderen voorschiet. De wet regelt dat zo, zodat de kinderen niet direct geld hoeven te zoeken. Dit voorgeschoten bedrag wordt later verrekend als de erfenis verdeeld wordt, bijvoorbeeld als ook de tweede ouder overlijdt of als het huis wordt verkocht. Toch bent het officieel ‘jouw’ belasting; het gaat namelijk over jouw erfdeel of kindsdeel. Het kan spannend klinken, omdat het soms om flinke bedragen gaat. De Belastingdienst wil die belasting binnen een paar maanden na overlijden ontvangen, ook als je nog geen cent hebt gezien.
Hoe wordt de hoogte van de erfbelasting over het kindsdeel bepaald?
De waarde van je kindsdeel wordt berekend op het moment dat je ouder overlijdt. Alle bezittingen en schulden worden bij elkaar opgeteld en gedeeld over het aantal erfgenamen volgens de regels van de wet of het testament. Heb je bijvoorbeeld twee broers en is je moeder overleden, dan wordt de erfenis door drie gedeeld. De langstlevende ouder krijgt meestal alles in handen, de kinderen hebben een tegoed dat ze op papier houden. De overheid telt de leeftijd van de overblijvende ouder mee om de waarde van jouw tegoed te bepalen. Een jongere ouder heeft langer de tijd om het geld te beheren, daarom krijg jij later je deel. Dit heeft invloed op de hoogte van het bedrag waarover belasting betaald wordt.
Verandert de situatie als het huis verkocht wordt of als beide ouders overleden zijn?
Het maakt geen verschil voor de erfbelasting als het huis direct na overlijden wordt verkocht. De Belastingdienst kijkt alleen naar de situatie op het moment van overlijden van de eerste ouder. Verkoop je het huis later, dan blijft de berekening van het kindsdeel gelijk. Pas als de tweede ouder overlijdt, wordt het kindsdeel echt uitgekeerd. Soms moet je dan opnieuw erfbelasting betalen, maar alleen over het deel dat je van de tweede ouder erft en waar toen nog geen belasting over is betaald. Zo betaal je nooit dubbel voor hetzelfde kindsdeel.
Bijzonderheden en tips rond de erfbelasting op het kindsdeel
Soms kun je uitstel van betaling aanvragen bij de Belastingdienst als de belasting niet direct is op te brengen. In bepaalde gevallen, zoals met een slimme bepaling in het testament, kun je belasting besparen. Er zijn vrijstellingen en tarieven afhankelijk van je relatie met de overledene. Kinderen betalen minder belasting dan bijvoorbeeld broers, zussen of vrienden. Ook is er een vrijstelling: je hoeft pas belasting te betalen boven een bepaald bedrag. Hoeveel dat is, verandert elk jaar. Lees dus altijd goed wat er in het testament staat en vraag hulp aan een deskundige als je twijfelt.
Meest gestelde vragen over erfbelasting en het kindsdeel
Moet je direct erfbelasting betalen over het kindsdeel?
Ja, meestal moet je erfbelasting betalen direct na het overlijden van de eerste ouder, ook als je je deel nog niet krijgt.
Wie schiet de erfbelasting voor als een ouder overlijdt?
De langstlevende ouder schiet meestal de erfbelasting voor. Dit wordt later verrekend met jouw deel als je de erfenis daadwerkelijk krijgt.
Mag je uitstel vragen voor het betalen van de erfbelasting?
Ja, je mag bij de Belastingdienst vragen om uitstel als je de erfbelasting niet direct kunt betalen. Dit moet je wel aanvragen en is niet altijd vanzelfsprekend.
Hoe wordt de waarde van het kindsdeel precies vastgesteld?
De waarde van het kindsdeel wordt berekend door alle bezittingen en schulden van de overledene op te tellen en volgens de wet of het testament te verdelen. De leeftijd van de achterblijvende ouder telt mee voor het precieze bedrag waarover je belasting betaalt.
Betaal je opnieuw erfbelasting bij het overlijden van de tweede ouder?
Bij het overlijden van de tweede ouder betaal je alleen erfbelasting over het deel dat je dan erft en waarover nog geen erfbelasting is betaald.